İşletmelerin Sürdürülebilirliğine Paydaş Katkısı

Göksel Topçu, Koordinatör, Köprü Sürdürülebilirlik Danışmanlığı www.surdurulebilirgundem.org

İşletmelerin iş süreçlerindeki paydaş katılımı ve diyalog geliştirme faaliyetleri, temel bir strateji olmaya doğru yol alır iken topluma yönelik politikaların ise merkezinde yer almaktadır. Küresel alandaki ekonomik ve sosyal gelişmeler de işletmeler açısından paydaşların belirlenmesi ve beklentilerinin karşılanması sonucunda değer yaratan sürdürülebilir uygulamalarının yaygınlaştığını doğrulamaktadır.

İşletmelerin, sürdürülebilirlik ve sosyal sorumluluk faaliyetlerinde başarılı olmalarının yolu farklı katılım uygulamalarından geçer. Paydaş katılım uygulamalarının mükemmelliği; güven, liderlik ve güçlü bir performanstan oluşur. İşletmenin güçlü performansı, paydaşların itibar zedeleyici faaliyetlerinden şirketi korur. Bazı paydaş grupları, işletmenin faaliyetlerinden zarar görmüş olsa dahi “katılım uygulamalarının” etkili olması dolayısı ile paydaş reaksiyonlarının alt seviyelerde kalmasını sağlar. Güven unsurunu sağlamış işletmeler ise paydaşlarının kendilerine karşı saldırılarından ziyade desteklerini alarak iş süreçlerini geliştirirler. Paydaşların güvenini sağlamak isteyen işletmelerin öncelikle paydaş haritalarını çıkarmaları, planlama yapmaları ve katılım sağlamaları gerekmektedir. Toplumsal hedeflerin başarılması ve itibarın güçlendirilmesi de işletmelerin liderlik çalışmalarına bağlıdır. Stratejik paydaşlar ile başarılı uygulamaların hayata geçirilmesi işletmelerin liderlik yeteneklerini ortaya koyarak performanslarını üst düzeyde tutar.

Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de iş hedeflerine ulaşmada paydaşların yarattığı değeri kabul eden birçok işletme, paydaşlarını belirlemiş ve iş süreçlerini paydaşlarını içine alacak şekilde genişletmiştir. İş süreçlerini belirli performans göstergelerine göre genişleten bu şirketler, Türkiye Kurumsal Sosyal Sorumluluk Derneği’nin Kadir Has Üniversitesi’nde düzenlediği pazaryeri etkinliğinde paydaşları ile bir araya geldi. Kamu çalışanları, akademisyenler, müşteriler, iş dünyasının temsilcileri, basın mensupları ve öğrencilerden oluşan paydaşlarına sürdürülebilirlik uygulamalarını ve sosyal kalkınma hedefleri kapsamında geliştirdikleri sosyal sorumluluk projelerini sundular. Paydaşların görüşlerine başvurulması ve değerlendirilmesi için önemli bir fırsat olan Kurumsal Sosyal Sorumluluk Çözümleri Pazaryeri Etkinliği’nde başarılı şirketler paydaşları tarafından ödüllendirildiler. Yüzlerce paydaşın oy kullandığı pazaryeri etkinliğinde kurumsal sorumluluk ve sürdürülebilirlik projelerini; etki, değer katma ve sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda yöneten anahtar ve priz sektörünün lideri VİKO, paydaş kategorisinde birinciliğe sahip oldu. Çevresel sürdürülebilirliği amaçlayan “Aydınlık Bir Gelecek İçin” isimli projesi ile paydaşlarını iş süreçlerine dahil eden ve diyalog kurmayı başaran VİKO, sürdürülebilirlik ve sosyal sorumluluk faaliyetleri dolayısı ile 2011 yılının en beğenilen şirketi oldu.

Kurumsal Sosyal Sorumluluk Çözümleri Pazaryeri gibi paydaşların işletmeler ile buluştuğu etkinlikler sonucunda paydaşların beğenisini kazanan şirketler güven ve itibar çalışmalarında bir adım öne çıkarak piyasadaki değerleri artıyor. Yönetim kültürlerini, paydaşlar ile işbirliğinde sürdürülebilirlik ve sosyal sorumluluk üzerine kuran bu şirketler, piyasadaki risklerinin düşürmesinin yanı sıra sürdürülebilir büyüme için kırılma noktasının bir adım ötesine geçmiş oluyorlar.

Enerji Verimliliğine Kredi Desteği

MARKA ve TURSEFF arasında imzalanan işbirliği protokolü kapsamında çevreci, enerji verimliliği sağlayan yatırımlar için 1,3 milyar dolarlık kredi imkânı sağlanacak.

Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA) ve Türkiye Sürdürülebilir Enerji Finansmanı Programı (TURSEFF) arasında imzalanan işbirliği protokolü kapsamında çevreci, enerji verimliliği sağlayan yatırımlar için 1,3 milyar dolarlık kredi imkânı sağlanacak.

İşbirliği protokolü MARKA Genel Sekreteri Erkan Ayan ve TURSEFF Program Direktörü Burak Kartal arasında imzalanarak yürürlüğe girdi. İmza töreninde konuşan Ayan, anlaşmayla küçük ve orta boy işletmeler, organize sanayi bölgeleri ve vatandaşların bireysel olarak kredi imkânından yararlanabileceğini söyledi.

Türkiye'de enerji tüketiminde ilk sırada Doğu Marmara'nın olduğunu ifade eden Ayan, "2010 2013 Doğu Marmara Bölge Planımızın önemli bir hedefi de yenilenebilir enerji kaynaklarından en üst düzeyde yararlanmak ve enerji verimliliğini sağlamak. Bugüne kadar açtığımız destek programlarından bu konuda birçok işletmeye karşılıksız destek sağladık. Bankalar aracılığıyla sağlanan bu kredi programı ile ilgili bilgi almak isteyenler Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova illerinde bulunan yatırım destek ofislerinden bilgi alabilirler." dedi.

Yenilenebilir enerji kaynakları olan hidroelektrik, rüzgâr enerjisi ile ilgili yatırımların bölgelerinde de devam ettiğini kaydeden Ayan, evlere binalara, işletmelere enerji tasarrufu ve verimliliği sağlamak için yapılacak tüm projeler için kredi fonundan bankalar aracılığıyla kaynak sağlanacağını vurguladı.

"Projenin en avantajlı yönünün projelerin yüzde 100 kredilenebilir olması." diyen Ayan, şöyle devam etti: "Bu program, ticari enerji verimliliği ve yenilenebilir projeleri için azami 5 milyon Dolar, küçük ölçekli projeler için 300 bin Dolar, konut sektöründeki projeler için 75 bin Dolar, enerji verimliliği tedarikçileri için azami 1 milyon Dolar kredi imkanı sunmakta. Toplam fon tutarı 1,3 milyar dolar."

TURSEFF Program Direktörü Kartal ise, AB tarafından geliştirilen Temiz Teknoloji Fonu ile çevreye yararı dokunacak her türlü projede desteğe hazır olduklarını belirtti.

Verecekleri kredinin yanı sıra projelere ücretsiz teknik mühendislik desteği de sağlayacaklarını vurgulayan Kartal, "Vereceğimiz kredi tüm ticari ve ihtiyaç kredilerinden çok daha düşük faizle veriliyor. Zaten enerji tasarrufundan ve verimliliğinden sağlayacağınız gelir krediyi finanse edecektir." diye konuştu.

Diğer yandan krediyi kullanmak için Halkbank, İş Bankası, Akbank, Vakıfbank ve Denizbank ile anlaşma sağlayan Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, Türkiye'de Kalkınma Ajansları arasında ilk olarak MARKA ile protokol imzaladı. Bölge itibariyle enerji kullanımı yoğun olan Doğu Marmara'da bu kredi programından yararlanmak isteyenler MARKA'nın rehberliği ve öncüllüğünde kredi alabilir. MARKA projenin tanıtımına ilişkin ocak ayı içerisinde tanıtım paneli düzenleyecek.

Gölmahal'de çevre dostu villalar

Fotoğraf sektöründeki Yalçınlar Grup, Büyükçekmece'deki arazisi üzerinde 38 villadan oluşan Gölmahal projesini gerçekleştiriyor. Gölmahal'de villaların metrekare satış fiyatı 2 bin 150 dolar

Fotoğrafçılık sektöründeki başarısını inşaat sektörüne taşımak isteyen Yalçınlar Grup, 92 bin 470 metrekarelik bir alanda, brüt 720 metrekarelik 38 villanın yer aldığı Gölmahal projesini hayata geçiriyor. Gölmahal, çevre dostu, enerji tasarrufu sağlayan akıllı sistem uygulamaları ile ön plana çıkıyor. Projedeki villalar, kendi kaynaklarını üretiyor, doğadan aldığını doğaya yeniden sunuyor ve tasarruf sağlayan malzemelerden inşa ediliyor.

TASARRUFLU PROJE
İçe eğimli özel tasarım çatıların sayesinde, yağmur suları iç bahçeden dev sarnıca toplanıyor. Toplanan sular biyolojik ve kimyasal olarak arıtıldıktan sonra yeniden kullanıma veriliyor. Su giderlerinde yılda yüzde 40 ila yüzde 60 tasarruf sağlanıyor. Rüzgar türbini ve güneş kollektörleri sayesinde, kendi elektriğini kendi üreten Gölmahal'de, elektrik giderlerinde yılda yüzde 15 ila yüzde 30 tasarruf elde ediliyor. Doğalgazın yangın, patlama, zehirlenme tehlikelerinin yanı sıra çevreye verdiği zararları önlemek amacı ile doğalgaz yerine, hava kaynaklı ısı pompaları ile elektriğin kullanıldığı projede, zeminden ısıtma ve serinletme hem de üflemeli merkezi klima sistemi yer alıyor. Bu sayede ilave olarak yüzde 20 ile yüzde 50 arasında enerji tasarrufu sağlanıyor. Bununla birlikte villalarda bulunan çatıdan bodrum kata kadar inen iç bahçenin aydınlığı, tüm villanın içine yayılarak, elektrik tasarrufuna olanak tanıyor. Cephede, çatıda, temelde, doğrama ve camlarda kullanılan izalasyon ile de ilave yüzde 20 civarında enerji tasarrufu sağlanan "Gölmahal"de, tüm villa ve ortak alanların elektrik sistemleri de tasarruf ve ihtiyaç hesapları yapılarak tasarlanmış.

M2'Sİ 2150 DOLAR
Gölmahal'deki villaların dekorasyonunda yepyeni bir ayrıcalık yaratan en önemli özelliklerden biri de villanın her noktasının gün ışığı almasını sağlay a n b i r iç bahçe bulunması. Villalar, iç bahçe sayesinde en üst kattan hobi alanı olarak kullanılabilen bodrum kata kadar inerek, bodrum katın dahi gün ışığından yararlanarak aydınlık olmasını sağlıyor. Böylelikle enerji tasarrufunda da yararlanılıyor. Metrekare satış fiyatı yaklaşık 2 bin 150 dolar olan Gölpark'ta, 48 aya kadar yüzde 0 faiz, peşinat için takas imkanı ve120 aya kadar vade imkanı sunuluyor.

Türkiye İklim Değişikliği Taahhütlerini Açıkladı

BM’nin Durban’daki İklim Zirvesi’nde, “Kyoto Protokolü’nü imzaladığı halde, sera gazı azaltımı konusunda hiçbir taahhütte bulunmadığı için” günün fosili ilan edilen Türkiye, kıpırdandı.

Kyoto Protokolü’nü ‘gecikmeli’ imzalayan Türkiye, iklim değişikliği ile mücadelede atacağı adımları açıkladı. Yeni kurulan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, sera gazı salımının azaltılması için sektörlere göre hedefler belirledi.

ENERJİ
Sera gazı emisyon envanterinde 1. sırada yer alan enerji sektörü, salımını 2015 yılında 2008’e göre yüzde 10 azaltacak.

Enerji verimliliği konusunda Ar-Ge için ayrılan mali olanaklar, 2015 yılına kadar 2009’a göre yüzde 100 arttırılacak.

ETBK tarafından verilen enerji verimliliği teşvik miktarı 2015’e kadar yüzde 100 arttırılacak.

2023 yılına kadar Türkiye çapında elektrik dağıtım kayıpları yüzde 8’e indirilecek.

SANAYİ
Sera gazı sınırlandırılmasına ve enerji verimliliğine yönelik yasal düzenlemeler yapılacak.

2015’e kadar Türkiye’de karbon piyasasının kurulmasına yönelik çalışmalar yapılacak.

BİNALAR
Kamu kuruluşlarının bina ve tesislerinde, yıllık enerji tüketimi 2015 yılına kadar yüzde 10, 2023 yılına kadar yüzde 20 azaltılacak.

2017’den itibaren yeni binaların yıllık enerji ihtiyacının en az yüzde 20’si yenilenebilir enerji kaynaklarından temin edilecek.

ULAŞTIRMA
Taşımacılıkta 2009’daki oranlar, 2023’e kadar iyileştirilecek.

2023 itibariyle, demiryollarının yük taşımacılığındaki payı yüzde 5’ten yüzde 15’e, yolcu taşımacılığında yüzde 2’den 10’a çıkacak.

2023 itibariyle; denizyollarının yük taşımacılığında yüzde 2.66 olan payı yüzde 10’a, yolcu taşımacılığında yüzde 0.37 olan payı yüzde 4’e çıkartılacak.

Karayollarının yük taşımacılığında yüzde 80.63 olan payı yüzde 60’ın altına, yolcu taşımacılığındaki oran yüzde 89.59’dan yüzde 72’ye düşürülecek.

ATIKLAR
Vahşi depolama sahalarının tamamı kapatılacak. 2023 sonundan itibaren belediye atıklarının yüzde 100’ü entegre tesislerde bertaraf edilecek.

TARIM
Toprakta tutulan karbon stok miktarı belirlenip arttırılacak.

İklim değişikliği ile mücadelede uyum için tarım bilgi altyapısı oluşturulacak.

ORMANCILIK
2020 yılına kadar tarımsal ormancılık faaliyetleriyle tutulan karbon miktarı yüzde 10 arttırılacak.

Ve yeşil dokuyla yerleşim alanlarında tutulan karbon miktarı yüzde 3 arttırılacak.

2011 Sonunda Geleceğe Dair Karanlık Öngörüler

2011’in son günlerinde, bilim dünyası insan kaynaklı iklim değişikliğinin olası sonuçları üzerine bir kez daha uyardı.

Uzmanlar, iklim değişikliğini önleme konusunda 2012’de de acilen adım atılmamasının tehlikeleri sonuçları olabileceğini açıkladı. Tarım ve kentleşmenin etkilerini inceleyen uzmanlar, önümüzdeki yüzyıllarda dünyanın toprak kaynaklı ekosistemlerinin yüzde 40’ının değişim geçirebileceğini açıkladı.

Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi (NASA) ve California Teknoloji Enstitüsü (CIT) uzmanlarının ortak çalışmasına göre, ormanlar, tundralar gibi ekosistemler iklim değişikliği nedeniyle kaybolabilir ya da varlıklarını sürdürebilmek için birbirlerine dönüşmek zorunda kalabilir. Bu durum, birçok bitki ve beraberinde hayvan popülasyonunun hayatta kalmak için daha büyük bir rekabete girmek zorunda kalabileceği anlamına geliyor.

Uzmanlar, 2100 yılına kadar dünyada sıcaklıkların 2 ila 4 derece arasında değişiklik göstereceğini; bunun da beraberinde, buzulların erimesi ve deniz seviyesinin yükselmesi gibi sonuçlar getireceğini söylüyor. Uzmanlar, bu sebeple bazı bölgelerin artan buharlaşmadan ötürü daha nemli, bazı bölgelerin ise atmosferik sirkülasyondan ötürü daha kuru hale geleceğini öngörüyor.

NASA ve CIT uzmanları, iklimi ve beraberinde ekosistemleri değişebilecek yerler arasında Himalayalar, Tibet platosu, Afrika, Akdeniz Bölgesi, Güney Afrika ve Kuzey Afrika’nın bazı bölümlerini sayıyor.

Bilim dünyası, bitki örtülerinin değişmesinin birbirine bağımlı ve soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan bitki ve hayvan türlerinin etkileyeceğini ve bunun biyoçeşitliliği azaltacağını düşünüyor. Bu, Dünya’nın su, enerji, karbon ve diğer döngülerinin tamamen değişmesi anlamına gelebilir.

İklim değişikliğinin tetikleyeceği eko sistem değişikliklerinin insanları farklı kıtalara göçe zorlayabileceği, bitkilerin yeni koşullara uyum sağlayabilmek için bir dönüşüm sürecine gireceği, bazı hayvan türlerinin ise besin kaybından ötürü yok olabileceği belirtiliyor. 2011 yılını karamsar bir gelecek tahminiyle kapatan bilim dünyası, bu verilerin dünya uluslarını iklim değişikliği konusunda daha hızlı adım atma konusunda teşvik edeceğini umuyor.



Voanews